คลายปมปัญหาคาใจ ผิดนัดชำระหนี้ จะถูกอายัดทรัพย์หรือไม่

ถ้ามนุษย์หนี้รายไหนที่เป็นหนี้ ไม่มีจ่าย ไม่หัดเจรจา ก็มีแนวโน้มว่าจะบานปลายและเดินไปสู่การฟ้องร้องจนเป็นคดีความแพ่งขึ้นมาได้ ยิ่งถ้าหากเจ้าหนี้เป็นฝ่ายชนะคดีและศาลได้ตัดสินไปแล้ว แต่ลูกหนี้ก็ยังไม่สามารถชำระเงินได้ตามกำหนดเวลาตามคำพิพากษา ซึ่งโดยส่วนใหญ่คือไม่เกิน 30 วัน เจ้าหนี้สามารถไปแจ้งต่อกรมบังคับคดีเพื่อขออายัด หรือยึดทรัพย์ของลูกหนี้ได้

หลังจากนั้นทรัพย์ที่ได้ยึดมาก็จะถูกคำสั่งศาลให้นำออกขายในตลาดเพื่อนำเงินมาชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ในลำดับต่อไป อย่างไรก็ตาม กฎหมายได้กำหนดไว้ว่าห้ามเจ้าหนี้ทำการยึด หรืออายัดทรัพย์สินที่จำเป็นต่อการดำรงชีพของลูกหนี้ในมูลค่ารวมกันไม่เกิน 50,000 บาท ซึ่งในที่นี้หมายถึง โต๊ะ เก้าอี้ เครื่องครัว และโทรทัศน์ เป็นต้น ในทางตรงกันข้าม นาฬิกา สร้อยคอ หรือแหวน นั้นตามนิยามถือว่าไม่ใช่ของที่จำเป็นในการดำรงชีพ เจ้าหนี้จึงสามารถยึดเอาไว้ได้

อีกประการหนึ่ง หากเป็นทรัพย์สินที่ใช้ทำมาหากินของลูกหนี้โดยมูลค่ารวมไม่เกิน 100,000 บาทแรก เจ้าหนี้ก็ห้ามยึดไปเช่นกัน ไมว่าจะเป็น เครื่องคอมพิวเตอร์ หรือเครื่องอบขนมปัง ในกรณีที่เปิดร้านขายขนม เป็นต้น อีกทั้ง รถยนต์ หรือรถมอเตอร์ไซค์ที่ยังติดภาระส่งผ่อนกับทางไฟแนนซ์ เจ้าหนี้ก็ไม่มีสิทธิยึดเอาไปเช่นกัน เพราะกรรมสิทธิ์ของรถยังเป็นของบริษัทไฟแนนซ์ ในทางกลับกัน หากเป็นคอนโดที่พัก หรือบ้านที่ติดภาระจำนองอยู่โดยมีชื่อของลูกหนี้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ เจ้าหนี้สามารถยึดทรัพย์ไว้ได้ แต่กรมบังคับคดีจะดำเนินการขอต่อศาลให้เปิดขายในตลาด จากนั้นเงินที่ได้มาก็จะนำมาชำระให้กับเจ้าหนี้มีประกัน หรือก็คือผู้ที่รับจำนองบ้าน หรืออสังหาริมทรัพย์นั้น ๆ ก่อน ในกรณีที่มีเงินเหลือจากเจ้าหนี้ที่รับจำนองแล้วจึงจะสามารถนำมาจ่ายชำระให้กับเจ้าหนี้ไม่มีประกันรายอื่น ๆ ต่อได้ เช่น เจ้าหนี้สินเชื่อบุคคลและเจ้าหนี้บัตรเครดิตต่าง ๆ ในลำดับถัดไป

ลูกหนี้บางรายอาจจะเกิดความสงสัยว่าแล้วทรัพย์สินในต่างประเทศจะเป็นอย่างไร คำตอบก็คือ ศาลไทยไม่สามารถออกหมายบังคับคดีไปยึด หรืออายัดทรัพย์เหล่านั้นมาได้ ไม่ว่าจะเป็นบัญชีเงินฝาก ของสะสม หรือบ้านพักก็ตาม ทั้งนี้เพราะประเทศไทยไม่ได้มีสัญญาต่างตอบแทนในการบังคับคดีกับประเทศต่าง ๆ เว้นแต่เจ้าหนี้จะตามไปฟ้องเป็นคดีความใหม่ต่อศาลในประเทศที่ลูกหนี้ถือครองทรัพย์สินนั้น ๆ อยู่ก็สามารถกระทำได้

แต่ถ้าลูกหนี้รายใดรู้ว่าตนไม่มีทรัพย์สินใด ๆ ให้ยึดเลยแล้วจะนอนใจว่าปลอดภัย ก็คงต้องคิดใหม่เพราะหากวันใดในอนาคตที่ลูกหนี้มีทรัพย์สินใด ๆ หรือแม้แต่ได้รับเงินเดือนขึ้นมา เจ้าหน้าที่กรมบังคับคดีก็สามารถตามสืบและอายัดเงินเดือน หรือทรัพย์สินนั้น ๆ ได้ แม้ว่าเวลาจะผ่านมานานกว่า 10 ปีแล้วก็ตาม หากยังชำระหนี้ไม่หมด เจ้าหนี้ก็มีสิทธิโดยชอบตามกฎหมายยึดและอายัดทรัพย์ได้อยู่ดี